Przekąski białkowe z owadów: chipsy, batony, prażone świerszcze

Przekąski białkowe z owadów to grupa produktów, w których część białka pochodzi ze świerszczy, larw mącznika lub szarańczy. Mogą to być całe prażone owady, chipsy, batony albo czekolada. W tym przewodniku wyjaśniamy, kiedy przekąska jest naprawdę wysokobiałkowa, jakie są rodzaje i na co patrzeć na etykiecie.

Kiedy przekąska jest wysokobiałkowa?

Słowa „proteinowy” czy „białkowy” na opakowaniu brzmią dobrze, ale w UE dwa oświadczenia żywieniowe mają konkretne progi. Określa je rozporządzenie (WE) nr 1924/2006:

• „Źródło białka”: co najmniej 12% wartości energetycznej produktu pochodzi z białka.
• „Wysoka zawartość białka”: co najmniej 20% wartości energetycznej pochodzi z białka.

Jak to policzyć? Gram białka dostarcza około 4 kcal. Jeśli chipsy mają 450 kcal na 100 g, to „źródłem białka” będą przy około 13,5 g białka, a „wysoką zawartością białka” przy około 22,5 g. Dlatego przy kalorycznych przekąskach nawet sporo białka w gramach nie zawsze wystarcza do tego drugiego hasła.

Rodzaje przekąsek białkowych z owadów

Prażone świerszcze: najprostsza przekąska wysokobiałkowa

Całe suszone lub prażone świerszcze to przekąska z jednym składnikiem (plus przyprawy). Suszony świerszcz domowy ma orientacyjnie 55–70% białka w suchej masie i 15–25% tłuszczu, więc w tej grupie wypada najlepiej. Smakują orzechowo i chrupko, podobnie do prażonych pestek. Więcej o smaku, wartościach i zastosowaniu przeczytasz w przewodniku suszone świerszcze.

Chipsy proteinowe

Chipsy z owadami powstają zwykle z mieszanki mąki ziemniaczanej, kukurydzianej lub strączków z dodatkiem mąki ze świerszczy. Ilość białka zależy od receptury i udziału owadów, więc różnice między produktami są duże. Porównanie z klasycznymi chipsami znajdziesz na stronie chipsy proteinowe.

Batony proteinowe

Baton z mąką ze świerszczy to dobry pierwszy krok, bo owadów w nim nie widać. Białko pochodzi tu z kilku źródeł: owadów, orzechów, płatków, czasem dodatku białka roślinnego lub serwatkowego. Jak wybrać dobry baton, opisujemy w przewodniku batony proteinowe z owadami. Jeśli wolisz zrobić je sam, skorzystaj z przepisu na domowe batony proteinowe z mąką ze świerszczy.

Odżywki białkowe

Proszek ze świerszczy nie jest przekąską sam w sobie, ale to z niego robi się szejki, owsianki czy kulki mocy. Jeśli szukasz przekąsek proteinowych na bazie proszku, zajrzyj do przewodnika odżywki białkowe z owadów.

Czekolada z owadami

Czekolada z prażonymi świerszczami lub larwami to raczej ciekawostka i prezent niż przekąska wysokobiałkowa. Owadów jest w niej zwykle niewiele, a czekolada ma dużo tłuszczu i cukru. Szczegóły znajdziesz na stronie czekolada z owadami.

Przekąski białkowe z owadów w porównaniu

Nie wszystkie wysokobiałkowe przekąski z owadów są do siebie podobne. Poniższe wartości są orientacyjne i zależą od gatunku owada, receptury i producenta. Zawsze sprawdzaj tabelę na konkretnym opakowaniu.

Rodzaj przekąski	Białko na 100 g (orientacyjnie)	Udział owadów	Na co uważać
Prażone świerszcze	ok. 50–70 g	prawie 100%	sól i przyprawy, wielkość porcji
Chipsy proteinowe	od kilkunastu do ponad 30 g	zwykle kilka do kilkunastu procent	sól, tłuszcz, smażenie
Batony z owadami	od kilku do ponad 20 g	zwykle kilka procent	cukier, syropy, kaloryczność
Odżywka z proszku ze świerszczy	ok. 55–70 g (wersja odtłuszczona więcej)	100% lub mieszanka	udział owadów w mieszance
Czekolada z owadami	zwykle niewiele więcej niż w zwykłej czekoladzie	niewielki	cukier, tłuszcz

Jak czytać etykietę przekąski białkowej?

Przy przekąskach proteinowych etykieta mówi więcej niż hasła na froncie opakowania. Zwróć uwagę na:

1. Białko na 100 g i na porcję. 100 g pozwala porównać produkty, porcja mówi, ile naprawdę zjesz. Mała paczka może mieć 20–30 g, a nie 100 g.
2. Cukry. W batonach i czekoladzie łatwo o kilkadziesiąt gramów cukru na 100 g. Białkowa przekąska nie powinna być głównie słodyczem.
3. Sól. W chipsach i przyprawionych owadach sprawdź wartość soli na porcję.
4. Łacińska nazwa gatunku. Owad musi być wpisany w składzie z nazwą gatunku, np. „proszek ze świerszcza domowego (Acheta domesticus)”. W UE dopuszczone do jedzenia są cztery gatunki: świerszcz domowy, mącznik młynarek, szarańcza wędrowna i pleśniakowiec lśniący.
5. Ostrzeżenie dla alergików. Produkty z owadami mają obowiązkową informację o możliwych reakcjach u osób uczulonych na skorupiaki, mięczaki i roztocza.
6. Miejsce w składzie. Im dalej owad na liście składników, tym mniej go w produkcie.

Jeśli zastanawiasz się, jakie owady w ogóle można legalnie jeść, zacznij od przewodnika owady jadalne.

Kiedy sięgać po przekąskę białkową?

Jeśli wolisz przygotować przekąskę sam, wypróbuj kulki mocy lub ciastka proteinowe z mąką ze świerszczy. Porównanie białka w różnych produktach znajdziesz w tabeli produkty bogate w białko. Na diecie niskowęglowodanowej zajrzyj do przewodnika przekąski keto, a na bezglutenowej do zestawienia bezglutenowe przekąski.

Przekąska białkowa sprawdza się między posiłkami, po treningu, w podróży albo w pracy, gdy do obiadu zostało kilka godzin. Białko daje uczucie sytości na dłużej niż przekąska złożona głównie z cukru, ale nie zastąpi pełnego posiłku z warzywami i węglowodanami złożonymi. Jaką część dziennego zapotrzebowania pokryje garść świerszczy, pokazuje nasz kalkulator białka.

Kilka praktycznych zasad:

• Garść prażonych świerszczy (ok. 15–20 g) to orientacyjnie 8–14 g białka i około 60–110 kcal.
• Baton lub paczka chipsów zwykle dają mniej białka na porcję, więc traktuj je jako uzupełnienie, a nie główne źródło białka w diecie.
• Jeśli dopiero zaczynasz, wybierz produkt, w którym owadów nie widać (baton, chipsy), a dopiero potem spróbuj całych owadów.

Uwaga dla alergików

Osoby uczulone na skorupiaki, mięczaki lub roztocza kurzu domowego mogą zareagować także na białko owadów, bo zawierają one podobne białka, m.in. tropomiozynę. Jeśli masz taką alergię, przed spróbowaniem jakiejkolwiek przekąski z owadami porozmawiaj z lekarzem.

Masz pytanie o owady jadalne? Napisz do nas: kontakt@pakarobaka.pl