Kaloryczność owadów: ile kalorii mają świerszcze, mączniki i szarańcza?

Kaloryczność owadów zaskakuje wiele osób: suszone świerszcze czy mączniki mają na 100 g więcej kalorii niż pierś z kurczaka, a bliżej im do orzechów. Wynika to głównie z tego, że są pozbawione wody. Poniżej znajdziesz tabelę porównawczą, wyjaśnienie różnicy między owadami świeżymi i suszonymi oraz wielkości typowych porcji.

Kaloryczność owadów: tabela na 100 g

Wartości dla owadów to orientacyjne zakresy. Zależą od gatunku, stadium rozwoju, paszy i sposobu suszenia. Produkty spożywcze dodaliśmy dla porównania.

Produkt (100 g)	Energia	Białko	Tłuszcz
Świerszcz domowy, suszony	ok. 400–500 kcal	ok. 55–70 g	ok. 15–25 g
Mącznik młynarek (larwy), suszony	ok. 480–550 kcal	ok. 45–55 g	ok. 25–35 g
Szarańcza wędrowna, suszona	ok. 400–520 kcal	ok. 45–60 g	ok. 15–30 g
Pierś z kurczaka, surowa	ok. 110–120 kcal	ok. 21–23 g	ok. 1–3 g
Wołowina, surowa (w zależności od elementu)	ok. 200–250 kcal	ok. 18–21 g	ok. 12–18 g
Migdały	ok. 575–600 kcal	ok. 20–22 g	ok. 50 g

Wartości białka i tłuszczu dla owadów odnoszą się do suchej masy, a suszony produkt zawiera zwykle tylko kilka procent wody, więc w praktyce odpowiadają one 100 g suszu.

Dlaczego suszone owady mają tyle kalorii?

Kluczem jest woda. Świeży owad składa się w ok. 60–70% z wody, podobnie jak mięso. Suszenie usuwa niemal całą wodę, a białko, tłuszcz i składniki mineralne zostają. W efekcie te same kalorie są zamknięte w znacznie mniejszej masie.

To samo dzieje się z suszonymi owocami czy suszoną wołowiną. Śliwki świeże mają ok. 45–50 kcal/100 g, suszone ponad 200 kcal.

Owady świeże a suszone

Orientacyjnie, w przeliczeniu na 100 g:

• świeże lub mrożone świerszcze: ok. 120–160 kcal,
• świeże lub mrożone larwy mącznika: ok. 200–250 kcal,
• suszone owady: ok. 400–550 kcal.

Porównując owady z mięsem, porównuj więc podobne formy: świeże owady ze świeżym mięsem albo suszone owady z suszonym mięsem. Wtedy różnice w kaloryczności nie są tak duże, jak sugerują same liczby.

Skąd pochodzą kalorie w owadach?

W owadach kalorie pochodzą głównie z dwóch źródeł:

1. Białko (ok. 4 kcal/g): w świerszczach stanowi zwykle ponad połowę suchej masy.
2. Tłuszcz (ok. 9 kcal/g): to on decyduje, czy owad ma bliżej do 400 czy do 550 kcal.

Węglowodanów owady mają niewiele. Zawarta w nich chityna to wielocukier, ale człowiek trawi ją tylko częściowo, więc dostarcza niewiele energii i działa raczej jak błonnik.

Larwy, np. mączniki, gromadzą tłuszcz jako zapas na przeobrażenie. Dlatego są bardziej kaloryczne od dorosłych świerszczy czy szarańczy. Producenci oferują też proszek z częściowo odtłuszczonego świerszcza, który ma mniej tłuszczu, a więc i mniej kalorii, przy wyższej zawartości białka.

Ile kalorii ma porcja owadów?

Nikt nie je 100 g suszonych owadów naraz. Suszone owady są bardzo lekkie, więc garść waży zwykle 10–20 g.

Porcja	Masa	Energia (orientacyjnie)	Białko (orientacyjnie)
Łyżeczka mąki ze świerszczy	ok. 5 g	ok. 20–25 kcal	ok. 3 g
Łyżka mąki ze świerszczy	ok. 10 g	ok. 40–50 kcal	ok. 6–7 g
Mała garść suszonych świerszczy	ok. 10–15 g	ok. 40–75 kcal	ok. 6–10 g
Duża garść suszonych mączników	ok. 20 g	ok. 95–110 kcal	ok. 9–11 g
Mała paczka przekąski	ok. 15–20 g	ok. 60–110 kcal	ok. 8–14 g

Do tego dochodzą dodatki. Przyprawione lub smażone owady, owady w czekoladzie czy batony z ich udziałem mają kalorie zależne głównie od pozostałych składników. Zawsze sprawdzaj tabelę na opakowaniu.

Kaloryczność owadów a gęstość odżywcza

Sama liczba kalorii nie mówi wszystkiego. Ważne jest też, ile składników odżywczych dostajesz w zamian. Dobrą miarą jest ilość białka na 100 kcal:

Produkt	Białko na 100 kcal (orientacyjnie)
Suszone świerszcze	ok. 12–15 g
Suszone larwy mącznika	ok. 9–10 g
Pierś z kurczaka	ok. 18–20 g
Wołowina	ok. 8–10 g
Migdały	ok. 3–4 g

Świerszcze wypadają pod tym względem między chudym drobiem a wołowiną, a znacznie lepiej niż orzechy, z którymi łączy je podobna kaloryczność na 100 g. Mączniki, jako bardziej tłuste, mają mniej białka na 100 kcal.

Do tego dochodzą mikroskładniki. Owady dostarczają m.in. witaminy B12, żelaza i cynku, a także kilku procent chityny, która działa jak błonnik. Konkretne ilości różnią się między produktami, więc warto sprawdzać tabelę na opakowaniu.

Jak przetwarzanie zmienia kaloryczność

• Suszenie lub prażenie bez tłuszczu: kalorie wynikają tylko z samego owada.
• Smażenie w oleju: owady chłoną tłuszcz, więc wartość energetyczna rośnie.
• Odtłuszczanie proszku: obniża kaloryczność i podnosi udział białka.
• Przyprawy, cukier, czekolada: zmieniają profil produktu, czasem bardzo wyraźnie.

Kaloryczność owadów a dieta

Kilka praktycznych wniosków:

• Na redukcji: owady możesz jeść, ale traktuj je jak orzechy, czyli liczy się porcja. Ich zaletą jest to, że przy podobnej liczbie kalorii mają znacznie więcej białka niż orzechy.
• Przy budowaniu masy mięśniowej: proszek ze świerszczy to skoncentrowane źródło białka, które łatwo dodać do koktajlu.
• W diecie wysokobiałkowej lub niskowęglowodanowej: owady pasują dzięki małej ilości węglowodanów.

Więcej o białku, aminokwasach i mikroskładnikach przeczytasz w przewodniku owady w diecie. Jeśli chcesz porównać konkretne produkty, zajrzyj do opisów suszone świerszcze, suszone mączniki i szarańcza jadalna.

Jak czytać kaloryczność na etykiecie

Każdy produkt z owadami sprzedawany jako żywność musi mieć tabelę wartości odżywczych. Znajdziesz w niej energię w kJ i kcal na 100 g, a często także na porcję. Zwróć uwagę, jak producent definiuje porcję: w przypadku przekąsek bywa to cała paczka, a w przypadku proszku jedna łyżka. Porównując produkty, zawsze patrz na wartości na 100 g, a dopiero potem przeliczaj je na to, ile realnie zjesz.

Uwaga dla alergików

Owady mogą wywołać reakcję alergiczną u osób uczulonych na skorupiaki, mięczaki i roztocza kurzu domowego. Jeśli masz taką alergię, przed spróbowaniem owadów porozmawiaj z lekarzem.