Szarańcza jadalna: czy szarańcza jest jadalna i jak smakuje?

Szarańcza jadalna to największy i najbardziej wyrazisty z owadów dopuszczonych w UE jako żywność. Ma chrupiącą skorupkę, mięsiste wnętrze i sporo białka. Na tej stronie odpowiadamy, czy szarańcza jest jadalna, jak smakuje i jak wybrać dobrą szarańczę do jedzenia.

Czym jest szarańcza wędrowna?

Szarańcza wędrowna to owad z rzędu prostoskrzydłych, krewny koników polnych i świerszczy. Dorosłe osobniki mają zwykle około 4–6 cm długości, więc są wyraźnie większe od świerszcza domowego. W naturze występuje m.in. w Afryce, Azji i Australii i jest znana z tworzenia ogromnych rojów. Skąd biorą się roje i czym jest plaga, wyjaśniamy w przewodniku szarańcza: co to jest i jak wygląda, a różnice między gatunkami w tekście konik polny a szarańcza.

Szarańcza przeznaczona do jedzenia nie pochodzi jednak z rojów. Jest hodowana na fermach, karmiona głównie trawami i zbożami, a potem usypiana zimnem i suszona. Dzięki temu producent kontroluje paszę, wiek owadów i warunki higieniczne.

Czy szarańcza jest jadalna?

Tak. Szarańcza wędrowna (Locusta migratoria) jest dopuszczona w Unii Europejskiej jako nowa żywność na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2021/1975. Możesz ją kupić mrożoną, suszoną albo w proszku.

To jeden z czterech gatunków owadów, które legalnie zjesz w Polsce. Pozostałe opisujemy w przewodniku owady jadalne.

Ważne zastrzeżenie: jadalna jest szarańcza z hodowli, przetworzona jako żywność. Nie łap szarańczaków ani koników polnych na łące. Mogą zawierać pestycydy, pasożyty lub bakterie, a gatunek łatwo pomylić.

Szarańcza w tradycjach kulinarnych

Szarańczę je się od tysięcy lat. Wspomina o niej Biblia: Księga Kapłańska wymienia ją wśród owadów dozwolonych, a Jan Chrzciciel według Ewangelii żywił się szarańczą i miodem leśnym. Do dziś szarańczę i jej krewnych je się w wielu krajach Afryki, na Bliskim Wschodzie i w Azji, gdzie bywa smażona, suszona lub dodawana do zup.

W Meksyku popularne są chapulines, czyli prażone koniki polne z chili i limonką. To inny gatunek niż szarańcza wędrowna, ale podobny styl jedzenia. Więcej o kuchniach z owadami znajdziesz w tekście gdzie na świecie spożywa się robaki.

Jak smakuje szarańcza?

Suszona szarańcza smakuje łagodnie i orzechowo, z lekko „pieczoną” nutą. Ludzie porównują ją do prażonych orzechów, chrupiącej skórki kurczaka albo suszonych krewetek. Smak jest pełniejszy niż u świerszcza, bo owad jest większy i ma więcej „mięsa”.

Tekstura składa się z dwóch warstw:

• skorupka: sucha, chrupiąca, trochę jak cienki chips,
• wnętrze: zwarte, lekko włókniste, bardziej sycące niż u mniejszych owadów.

Skrzydła i tylne nogi bywają twarde, dlatego wiele osób je odrywa. Ostateczny smak w dużej mierze zależy od przypraw. Jak owady smakują w porównaniu ze sobą, opisujemy w tekście czy robaki są smaczne.

Wartości odżywcze szarańczy wędrownej

Szarańcza to dobre źródło białka. Dane różnią się w zależności od paszy, wieku owadów i sposobu suszenia, dlatego podajemy zakresy:

Składnik (w suchej masie)	Zakres
Białko	ok. 45–60%
Tłuszcz	ok. 15–30%
Energia	ok. 400–500 kcal/100 g

Szarańcza zawiera też chitynę z pancerzyka, która działa podobnie do błonnika, oraz składniki mineralne, m.in. żelazo i cynk. Ile kalorii dostarczają owady na tle innych produktów, sprawdzisz w artykule kaloryczność owadów w diecie.

Szarańcza jadalna w kuchni: jak ją jeść?

Suszona szarańcza jest gotowa do jedzenia. Kilka pomysłów, jak ją podać:

1. Prosto z opakowania jako przekąska, najlepiej w wersji solonej lub z chili.
2. Na ciepło z patelni. Podsmaż ją 2–3 minuty na odrobinie oleju z czosnkiem, chili i sosem sojowym.
3. W tacos. Wrzuć podsmażoną szarańczę do tortilli z awokado, kolendrą i limonką.
4. Do ryżu i makaronu azjatyckiego. Dodaj na sam koniec, żeby została chrupiąca.
5. Na desce przekąsek. Podaj obok orzechów, oliwek i serów.

Do szarańczy pasują wyraziste dodatki: chili, czosnek, imbir, limonka, kolendra, sos sojowy i sezam. Jeśli jesz ją pierwszy raz, zacznij od 2–3 sztuk z oderwanymi skrzydłami i nogami. Pierwsze wrażenie jest wtedy bliższe prażonej przekąsce niż owadowi.

Jeśli wolisz zacząć od czegoś mniejszego i łagodniejszego, wybierz suszone świerszcze. Szarańcza to raczej drugi krok dla osób, które już próbowały owadów.

Jak wybrać suszoną szarańczę?

Na etykiecie sprawdź:

1. Nazwę gatunku. Powinno być „szarańcza wędrowna (Locusta migratoria)”. Inne gatunki szarańczy i koników polnych nie są w UE dopuszczone jako żywność.
2. Oznaczenie żywności. Duże owady są popularną karmą dla gadów, więc upewnij się, że kupujesz produkt spożywczy.
3. Pochodzenie i producenta. Szukaj kraju hodowli i danych firmy.
4. Ostrzeżenie o alergii. Wymagane przy wszystkich owadach jadalnych.
5. Wygląd. Owady powinny być całe, suche, bez wilgoci i obcego zapachu w opakowaniu.
6. Wersję przetworzenia. Niektórzy producenci usuwają skrzydła i nogi. To wygodniejsze, jeśli jesz szarańczę pierwszy raz.

Alergia na szarańczę

Osoby uczulone na skorupiaki, mięczaki lub roztocza kurzu domowego mogą zareagować także na szarańczę, bo zawiera podobne białka, m.in. tropomiozynę. Jeśli masz taką alergię, nie próbuj jej bez konsultacji z lekarzem. Ostrzeżenie o tym ryzyku powinno być wydrukowane na każdym opakowaniu szarańczy sprzedawanej jako żywność.

Jak przechowywać suszoną szarańczę?

• Trzymaj ją w szczelnym opakowaniu, w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu.
• Uważaj, żeby nie zgnieść opakowania, bo skrzydła i nogi łatwo się łamią.
• Po otwarciu zjedz ją w ciągu kilku tygodni.
• Kieruj się datą minimalnej trwałości na opakowaniu.

Szarańcza, która straciła chrupkość, odzyska ją po kilku minutach w piekarniku nagrzanym do około 150°C.

Masz pytanie o owady jadalne? Napisz do nas: kontakt@pakarobaka.pl